Termin przydatności do spożycia wody w butelce zwykle wynosi od roku do dwóch lat. Jednak po jej odkręceniu trzeba ją zużyć znacznie szybciej, ponieważ kontakt z powietrzem i drobnoustrojami wpływa na jej jakość. Sprawdź, ile może stać woda w plastikowej butelce po otwarciu.
Co sprawia, że woda w butelce się psuje?
Woda może się zepsuć pod wpływem czynników zewnętrznych, takich jak promieniowanie UV czy wysoka temperatura.
Po zakupie wody w butelce często nie wypijamy jej od razu. Czasem weźmiemy tylko kilka łyków i zostawiamy ją na blacie kuchennym, w plecaku lub aucie. Jeśli będziesz chciał po nią ponownie sięgnąć po dłuższym czasie, np. 2-3 tygodniach, może zaskoczyć Cię jej odmienny zapach i smak.
Czy woda się psuje? Choć czysta woda sama w sobie nie ulega przeterminowaniu ani gniciu, to jednak może się zepsuć pod wpływem środowiska, w którym jest przechowywana. Gdy otwierasz butelkę, uruchamiasz procesy prowadzące do zmiany składu, smaku i zapachu płynu.
Za psucie się wody w butelce odpowiadają dwa główne mechanizmy: skażenie biologiczne i degradacja plastiku.
Skażenie biologiczne
Woda może zostać zanieczyszczona bakteriami, które znajdują się w ślinie i mikroorganizmami obecnymi w powietrzu. Podczas picia bezpośrednio z butelki do środka wraz ze śliną trafiają bakterie należące do flory jamy ustnej, enzymy i mikroskopijne pozostałości naskórka. Przypadkowe przedostawanie się śliny do butelki w trakcie picia określa się jako backwash. Do tego wraz z powietrzem do środka mogą dostać się również inne mikroorganizmy i zarodniki grzybów.
Czy woda może się przeterminować? Jeśli przechowujesz butelkę z wodą w temperaturze przekraczającej 20°C, bakterie zyskują optymalne warunki do intensywnego namnażania. W efekcie mogą podwajać swoją populację co kilkadziesiąt minut. To powoduje drastyczne skrócenie terminu przydatności do spożycia.
Skażenie mikrobiologiczne może z czasem prowadzić do zmiany smaku, zapachu i wyglądu wody. Nie oznacza to jednak, że każda woda przechowywana w wysokiej temperaturze od razu staje się szkodliwa dla zdrowia. Jednak dla bezpieczeństwa napoczętą wodę warto trzymać w chłodnym i zacienionym miejscu.
Degradacja chemiczna opakowania PET, promienie UV i wysoka temperatura
Butelki wykonane z tworzywa PET są przeznaczone do kontaktu z wodą. Jednak pod wpływem czasu, wysokiej temperatury i promieniowania UV mogą zachodzić w nich procesy zwiększające migrację niektórych substancji. Dobrym przykładem jest antymon, wykorzystywany w produkcji PET. Długotrwała ekspozycja na wyższą temperaturę zwiększa jego przenikanie do wody.
W wodzie butelkowanej mogą być wykrywane również śladowe ilości ftalanów i BPA, choć nie są one typowymi składnikami PET. Substancje te pochodzą z innych materiałów wykorzystywanych podczas produkcji, rozlewu i pakowania wody lub z zanieczyszczeń środowiskowych. Do wody mogą przedostawać się także mikroplastiki, czyli bardzo małe cząstki tworzyw sztucznych, których wpływ na zdrowie jest nadal badany.
Czy Twoja firma spełnia obowiązki dotyczące wody dla pracowników?
Wielogodzinne przechowywanie butelki PET w słońcu lub wysokiej temperaturze może również pogarszać właściwości organoleptyczne wody, powodując wyczuwalny plastikowy posmak lub nieprzyjemny zapach.
Ile może stać woda po otwarciu w zależności od warunków?
Odpowiedź na pytanie, ile może stać woda w plastikowej butelce po otwarciu, nie jest jednoznaczna. Czas przechowywania zależy bowiem od wielu czynników, w tym typu opakowania i rodzaju wody.
Woda w plastikowej vs. szklanej butelce po otwarciu
Wiele osób zastanawia się, czy woda w butelce się psuje. Jeśli jest szczelnie zamknięta, zwykle zachowuje swoją świeżość zgodnie z podanym terminem.
Jednak po otwarciu butelki zarówno wodę w opakowaniu PET, jak i w szkle warto przechowywać w lodówce i chronić przed zanieczyszczeniami z otoczenia. Dzięki temu będzie dłużej zdatna do picia i zachowa swoje cenne właściwości.
To, ile może stać woda w plastikowej butelce, zależy też od sposobu picia i temperatury. Jeśli pijesz wodę bezpośrednio z butelki, do środka łatwiej przedostają się bakterie z jamy ustnej, dlatego najlepiej spożyć ją w ciągu 12-24 godzin od otwarcia. W przypadku przelania wody do szklanki i szczelnego zamknięcia butelki czas ten może być nieco dłuższy i wynosi ok. 3-5 dni.
Woda w szklanej butelce zachowuje swoje właściwości przez dłuższy czas, ponieważ szkło nie uwalnia substancji, które mogłyby zmienić jej smak, zapach lub skład. Po otwarciu i szczelnym zamknięciu najlepiej przechowywać ją w lodówce i wypić w ciągu 3-5 dni.
Woda gazowana a niegazowana – dlaczego bąbelki chronią przed bakteriami?
Woda gazowana zawiera rozpuszczony dwutlenek węgla (CO₂), który po połączeniu z wodą tworzy niewielkie ilości kwasu węglowego (H₂CO₃) i obniża pH wody. Powstała w ten sposób większa kwasowość pH wody utrudnia namnażanie niektórych bakterii, ponieważ środowisko kwasowe działa bakteriobójczo i bakteriostatycznie. Dzięki temu woda gazowana psuje się znacznie wolniej niż niegazowana.
Należy jednak pamiętać, że po otwarciu do butelki z wodą gazowaną wciąż mogą przedostać się mikroorganizmy z powietrza lub jamy ustnej, a CO₂ stopniowo się ulatnia, przez co jego wpływ na pH wody słabnie. Dlatego wodę gazowaną również najlepiej szczelnie zamknąć i przechowywać w lodówce.
Czy woda ma termin ważności? Sprawdź, ile czasu można ją przechowywać
Woda ma termin przydatności określony przez producenta, który wynosi od roku do dwóch lat. Okres ten może się skrócić w wyniku nieprawidłowego przechowywania. Najważniejsze informacje na temat czasu i temperatury jej magazynowania prezentuje poniższa tabela.
Tabela nr 1. Rekomendowany czas przechowywania wody po otwarciu
| Rodzaj wody i opakowania | Warunki przechowywania | Czas przydatności po otwarciu | Główny czynnik ryzyka / mechanizm |
| Woda niegazowana PET, wypita bezpośrednio z gwinta | Temperatura pokojowa / auto | 12-24 godziny | Zjawisko backwash – szybki rozwój bakterii z jamy ustnej |
| Woda niegazowana PET, przelewana do szklanki | Lodówka, zamknięta butelka | 3-5 dni | Mniejsza dynamika rozwoju mikroorganizmów z powietrza |
| Woda gazowana PET | Lodówka, zamknięta butelka | do 7 dni | CO₂ zakwasza środowisko i hamuje wzrost flory bakteryjnej |
| Woda w szklanej butelce | Lodówka / chłodne miejsce | 3-5 dni | Szkło jest materiałem obojętnym, co powoduje brak migracji chemicznej z opakowania |
| Woda z kranu w karafce/dzbanku | Temperatura pokojowa | do 24 godzin | Ulatnianie się chloru i osiadanie drobnoustrojów z otoczenia |
| Woda nieotwarta w PET, fabrycznie zamknięta | Ciemne i chłodne miejsce | 6-12 miesięcy | Powolna degradacja tworzywa PET i przenikanie związków chemicznych |
Jak długo można przechowywać przefiltrowaną wodę z kranu?
Przefiltrowana woda z kranu powinna być przechowywana krócej niż fabrycznie zamknięta woda butelkowana, ponieważ po filtracji i przelaniu do dzbanka ciecz ma kontakt z powietrzem, co zwiększa ryzyko zanieczyszczenia mikroorganizmami.
Ile wody potrzebujesz do swojej firmy?
To, jak długo można przechowywać wodę z kranu, zależy głównie od miejsca i temperatury jej magazynowania. W otwartej karafce najlepiej wypić ją w ciągu 24 godzin. Po około 2-3 godzinach chlor, który odpowiada za dezynfekcję wody, zaczyna się ulatniać, przez co słabnie jej ochrona przed mikroorganizmami z otoczenia.
Dzbanek filtrujący również nie zapewnia wodzie takiej izolacji od warunków zewnętrznych jak szczelnie zamknięta butelka, dlatego po przefiltrowaniu warto wstawić go do lodówki i przestrzegać zaleceń dotyczących czasu przechowywania.
Oznaki zepsutej wody
Zepsuta woda w butelce ma charakterystyczny wygląd, zapach i smak. Pod wpływem wysokiej temperatury i mikroorganizmów może stać się mętna i lekko żółtawa lub szarawa. W takim wypadku na dnie lub ściankach tworzy się osad, a po odkręceniu butelki od razu poczujesz nieprzyjemny, stęchły zapach.
Oznaką zepsucia wody jest także kwaśny lub nienaturalnie słony smak. W przypadku wody przechowywanej w butelce PET często pojawia się również wyraźny plastikowy posmak.
Zasady bezpiecznego przechowywania wody w domu i w podróży
Bezpieczne przechowywanie wody ogranicza ryzyko jej zanieczyszczenia i pogorszenia smaku. Znaczenie ma przede wszystkim odpowiednia temperatura, rodzaj opakowania, ochrona przed słońcem i sposób, w jaki butelka jest używana. Poniżej znajdziesz najważniejsze wytyczne.
- Przechowuj otwartą wodę w lodówce, najlepiej w temperaturze około 4°C.
- Chroń butelkę przed słońcem i wysoką temperaturą, szczególnie jeśli jest wykonana z PET.
- Szczelnie zakręcaj butelkę po każdym użyciu, aby ograniczyć kontakt wody z otoczeniem.
- Nie pij bezpośrednio z butelki, zamiast tego przelej wodę do szklanki.
- W podróży trzymaj wodę w zacienionym i możliwie chłodnym miejscu, a nie w nagrzanym samochodzie.
- Sprawdzaj wodę przed wypiciem – zmiana zapachu, smaku, przejrzystości lub pojawienie się osadu to powód, aby z niej zrezygnować.
Stosując się do powyższych wskazówek, możesz ograniczyć ryzyko namnażania się bakterii, dzięki czemu woda zachowa dobry smak przez dłuższy czas.
Jak przechowywać wodę butelkowaną w biurze lub magazynie?
